Składniki roślin TMC a COVID-19…

 

Lukrecja gładka (zdjęcie ze zbiorów własnych)

 

Zespół ostrej niewydolności dróg oddechowych wywoływany jest przez koronawirusa 2 (SARS-CoV-2, znany jako 2019-nCoV). Wirus COVID-19 rozprzestrzenia się począwszy od Chin po całym świecie. Powoduje m.in. objawy ostrego zapalenia płuc. Trwają wciąż prace nad szczepionką i opracowaniem najbardziej skutecznego schematu leczenia tej nagłej i śmiertelnej choroby. Opieka szpitalna i  obecne metody farmakologiczne mają na celu złagodzić objawy u pacjentów.

Z najnowszych doniesień naukowych wiemy już, że poza konwencjonalną terapią  pacjenci zakażeni w Chinach stosowali ekstrakty roślinne znane od lat  i używane w lecznictwie  Tradycyjnej Medycyny Chińskiej  (TCM). Ze względu na homologię w epidemiologii, genomice i patogenezie SARS-CoV-2 i SARS- CoV oraz powszechność korzystania z TCM w Chinach w leczeniu SARS- CoV, uznano, iż TCM może w pewien sposób wywierać korzystny efekt w leczeniu pacjentów z COVID-19.
Aktualne badania doświadczalne, które zapewniają wgląd w mechanizm powodujący efekt terapeutyczny
TCM, pozwoliły na  identyfikację związków występujących naturalnie o aktywności skierowanej przeciw koronawirusom.
Badania opublikowane wiele lat temu w czasopiśmie Lancet (2003) podkreślały znaczenie glicyryzyny, głównego aktywnego składnika korzenia lukrecji gładkiej (Glycyrrhiza glabra). Korzeń tej rośliny jest jednym z najczęściej stosowanych składników ziół chińskich i posiada właściwości przeciwzapalne. W badaniach związek silnie hamował replikację wirusa wywołującego SARS oraz w pewien sposób ograniczał wnikanie wirusa do komórek. Należy jednak pamiętać, że glicyryzyna w leczeniu długofalowym może skutkować działaniami niepożądanymi, takimi jak: nadciśnienie czy hipokaliemia.

W testach redukcji płytki nazębnej zauważono, że inna substancja stosowana w TMC – bajkalina wykazywała aktywność przeciw wirusowi SARS, który spokrewniony jest z COVID-19. Skutelareina i mirycetyna hamowały nsP13 (białko genomu wirusa) poprzez wpływ na aktywność ATPazy. Wang i wsp. (2007) odkryli związek o nazwie MOL376 używany w TMC, który wpływał hamująco na katepsynę- L.

Inne składniki ziołowe, w tym: synigryna, aloeemodyna, hesperetyna, kwercetyna, galusan epigallokatechiny, gallokatechiny, epigallokatechiny, herbacetyna, pektolinarina wykazywały zdolność do hamowania aktywności SARS 3CLpro (głównego enzymu proteinazy wirusa).

Flawonoidy: herbacetyna, izobavaschalcon,  3-β-D-glukozyd kwercetyny, helichrysetyna posiadały potencjał blokujący aktywność enzymatyczną proteazy MERS‐CoV 3CL (wirusa wywołującego bliskowschodni zespół oddechowy).

Luteolina z kolei może powodować aktywację zewnątrzpochodnej i wewnątrzpochodnej drogi apoptozy. W konsekwencji może dochodzić  uśmiercania komórek zaatakowanych przez wirusy.

Związki fenolowe oraz wyciąg z korzenia Isatis indigotica oraz ekstrakt wodny z Houttuynia cordata wykazywały działanie p/wirusowe. Saikosaponiny zapobiegały we wczesnym etapie zakażenia przyleganiu i wnikaniu wirusa.

Przykłady potencjalnych substancji aktywnych można by mnożyć. Wymagają one jeszcze wielu badań i potwierdzenia ich skuteczności. Niemniej zachęcam bardzo do sięgnięcia po ciekawą pracę: Yang Y i wsp. (2020): Traditional Chinese Medicine in the Treatment o Patients Infected with 2019-New Coronavirus (SARS-CoV-2): A Review and Perspective, gdzie znajdą Państwo wiele ciekawych treści dotyczących możliwości terapeutycznych roślin TMC (poniżej pełne info), której lektura i zgłębianie treści bardzo mnie w ten weekend pochłonęło.

 

Piśmiennictwo:

Cinatl J, Morgenstern B, Bauer G, Chandra P, Rabenau H, Doerr HW.
Glycyrrhizin, an active component of liquorice roots, and replication of
SARS-associated coronavirus. The Lancet. 2003; 361: 2045-6.

Chen F, Chan KH, Jiang Y, Kao RY, Lu HT, Fan KW, et al. In vitro
susceptibility of 10 clinical isolates of SARS coronavirus to selected antiviral
compounds. J Clin Virol. 2004; 31: 69-75.

Wang SQ, Du QS, Zhao K, Li AX, Wei DQ, Chou KC. Virtual screening for
finding natural inhibitor against cathepsin-L for SARS therapy. Amino Acids.
2007; 33: 129-35.

Cheng PW, Ng LT, Chiang LC, Lin CC. Antiviral effects of saikosaponins on
human coronavirus 229E in vitro. Clin Exp Pharmacol Physiol. 2006; 33: 612-6.

Yang Yang, Md Sahidul Islam, Jin Wang, Yuan Li and Xin Chen, Traditional Chinese Medicine in the Treatment of Patients Infected with 2019-New Coronavirus (SARS-CoV-2): A Review and Perspective, Int. J. Biol. Sci. 2020, Vol. 16.

Yu MS, Lee J, Lee JM, Kim Y, Chin YW, Jee JG, et al. Identification of myricetin
and scutellarein as novel chemical inhibitors of the SARS coronavirus helicase,
nsP13. Bioorg Med Chem Lett. 2012; 22: 4049-54.

Lin CW, Tsai FJ, Tsai CH, Lai CC, Wan L, Ho TY, et al. Anti-SARS coronavirus
3C-like protease effects of Isatis indigotica root and plant-derived phenolic
compounds. Antiviral Res. 2005; 68: 36-42.

Nguyen TTH, Woo HJ, Kang HK, Nguyen VD, Kim YM, Kim DW, et al.
Flavonoid-mediated inhibition of SARS coronavirus 3C-like protease
expressed in Pichia pastoris. Biotechnol Lett. 2012; 34: 831-8.

Ziołowe sposoby na nerwy i brak snu…

  1. Domowy wyciąg z kozłka lekarskiego. Korzeń kozłka zetrzeć na tarce o drobnych oczkach. Można też wykorzystać suszony, rozdrobiony korzeń kozłka. Dwie płaskie łyżki startego korzenia wsypać do słoika i zalać szklanką alkoholu ( 40 %). Odstawić na 2 tygodnie. Codziennie wstrząsać. Przecedzić przez filtr do kawy, wlać do butelki.  Pić codziennie po 10 kropli rozpuszczonych w szklance wody, wieczorem przed snem. Kuracji nie stosować dłużej niż miesiąc. Robić przerwy w stosowaniu.
  2. Herbatka na bezsenność.
    Zmieszać po 4 łyżeczki suszonego estragonu i melisy. Łyżkę mieszanki zalać szklanką gorącej wody i zaparzyć 10 minut pod przykryciem. Przecedzić. Pić po szklance naparu codziennie wieczorem, na pół godziny przed snem, nie dłużej niż 3 tygodnie.
  3. Lawendowy miodek. Do szklanki miodu wsypać łyżeczkę kwiatów lawendy. Zmieszać. Odstawić na tydzień. Jeść łyżeczkę miodu wieczorem lub dodać go do herbaty, mleka, wody. Miodem lawendowym można też smarować
    drobne ranki, które szybciej się wygoją.
  4. Mleczko chmielowe. Dwie łyżki rozdrobnionych szyszek chmielu zalać szklanką wrzącego mleka (0,5 proc. tłuszczu).
    Zaparzyć pod przykryciem 10 minut. Przecedzić. Dodać łyżeczkę miodu. Pić pół godziny przed snem.
  5. Relaksujący deser lawendowy. Składniki: owoce (np. cytrusy), jogurt naturalny, suszona lawenda, 1 łyżka miodu, najlepiej lipowego. Wykonanie: Utrzeć 1 łyżeczkę suszonych kwiatów lawendy z 1 łyżką miodu. Powstałą masę dodać do jogurtu (ok. pół szklanki) i wymieszać. Owoce ułożyć na talerzu i polać lawendowym dressingiem.
  6. OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Roślinne napary na podniesienie odporności…

1. Herbatka z pokrzywy i liści brzozy:

Wymieszać po łyżce suszonych liści brzozy i pokrzywy. Zalać 1/2 szklanki gorącej wody.
Zaparzać 10-15 minut pod przykryciem, przecedzić. Pić kilka razy dziennie, najlepiej do każdego posiłku
przez 3-5 dni. Do herbatki można dodać kilka łyżek (według uznania) soku z brzozy, który wzmocni działanie naparu.

Działanie: Pokrzywa  i brzoza zawierają bardzo dużo witamin i związków mineralnych wspomagających regenerację
organizmu, wzmacniają go, a także wspierają układ odpornościowy.

2. Napar z czystka

Napar: 1 łyżeczkę surowca zalać 1 filiżanką gorącej wody. Zaparzać pod przykryciem około 10 minut. Odcedzić i pić świeży napar w ciągu dnia: 2-3 razy dziennie podczas infekcji.

Działanie: Napar można pić w następujących schorzeniach: przy obniżonej odporności, dodatkowo w alergii, w grzybicach, infekcjach i zapaleniach. Ze względu na właściwości przeciwutleniające może być stosowany w miażdżycy i chorobach układu krążenia.

3. Mikstura na odporność i pierwsze objawy infekcji

Składniki: 1 łyżka owoców dzikiej róży, 1 łyżka liści babki lancetowatej, 1 łyżeczka kwiatów dziewanny, sok z aloesu (może być gotowy), miód lipowy lub sok malinowy, sok z cytryny.

Wykonanie:

1. Przygotować napar z owoców dzikiej róży (oczyszczonych i rozdrobnionych, zebranych ze stanowiska naturalnego, z daleka od ruchu samochodowego), zalewając je szklanką gorącej wody i pozostawiając na 20 minut pod przykryciem.

2. Wykonać napar z liści babki i kwiatów dziewanny pozostawiając je zalane ciepłą wodą na 15 minut pod przykryciem.

3. Po ostudzeniu wszystkie napary odcedzić i połączyć.

4. Dodać sok z aloesu w ilości 1 łyżki stołowej do ostudzonej, letniej herbatki.

5. Wycisnąć świeży sok z cytryny i dodać do naparów.

6. Dosłodzić miksturę łyżeczką miodu lipowego lub innego lub dodać sok malinowy.

4. Inne sposoby

Możemy także sięgnąć po gotowe ekstrakty z roślin: z jeżówki purpurowej (Echinacea purpurea), sok z aronii czarnej (Aronia  melanocarpa), (Pelargonium sidoides) pelargonii afrykańskiej, czy wyciąg z różeńca górskiego (Rhodiola rosea) i żeń-szenia (Panax ginseg).

Pamiętajmy także o dobroczynnych właściwościach soku z aloesu i bzu czarnego oraz o olejkach eterycznych (olejek z oregano, eukaliptusowy czy goździkowy), które wspomogą walkę z infekcją.

Jagody acai – przedłużenie młodości?

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Acai – Euterpe oleracea Mart. (Euterpa warzywna) należy do roślin z Rodziny Arekowatych (Arecaceae). Jest to gatunek palmy, który występuje w środowisku naturalnym w Ameryce Południowej. Zarówno w lecznictwie, dietetyce jak i kosmetyce wykorzystuje się jej ciemnogranatowe (fioletowawe), kuliste owoce nazywane jagodami acai. Z ich miazgi pozyskuje się  sok, który zawiera znaczne ilości polifenoli o aktywności antyoksydacyjnej. Dzięki ich obecności owoce zaliczane są do żywności funkcjonalnej (superżywności -superfoods).

Ludy Amazonii wykorzystywały owoce acai w leczeniu biegunek. Wspomagają one walkę z miażdżycą, dzięki obecności NNKT, które pośrednio obniżają cholesterol oraz dzięki błonnikowi. Ten ostatni przyczynia się także do poprawy trawienia oraz usprawnia odchudzanie.

Głównymi składnikami polifenolowymi występującymi w acai są antocyjany, procyjanidyny, flawonoidy i lignany. Wśród antocyjanów dominują: 3- O-glukozyd cyjanidyny oraz 3- O-rutynozyd cyjanidyny. Owoce są ponadto bogate w kwasy tłuszczowe, sterole, cukry, karotenoidy, witaminy oraz związki mineralne. Stwierdzono w nich obecność kwasów fenolowych, w tym kwasu protokatechowego, ferulowego i p-hydroksybenzoesowego.

Zastosowanie w lecznictwie i suplementacji: Dostępne postaci: tabletki, saszetki, suszone owoce oraz sok. Dawkowanie zgodnie z zaleceniami producenckimi.

Poleca się je na:
– odchudzanie (błonnik ogranicza apetyt, wspomaga przemianę materii, ogranicza zły cholesterol),

– w prewencji miażdżycy (błonnik i kwasy omega 6 i 9) oraz zawału serce (antyoksydanty),

– w diecie antynowotworowej (przeciwutleniacze),

– w celu poprawy odporności i wzmocnienia organizmu po przebytej chorobie (witaminy, proteiny),

–  we wspomaganiu pamięci (kwasy omega),

– hamowaniu nieznacznym stanów zapalnych i reakcji alergicznych (mogą też niestety uczulać),

– poprzez dostarczanie żelaza  w ochronie przed anemią,

– we wspomaganiu pracy układu krwionośnego,

– dzięki antocyjanom w  poprawie ocznego mikrokrążenia i tym samym w poprawie ostrości widzenia,

– we wzmacnianiu układu kostnego  (wapń),

– w kuracjach oczyszczających, w różnych dietach i detoksykacjach.

Działania niepożądane, jakie odnotowano po spożyciu to: rzadkie alergie, wzdęcia i zaburzenia jelitowe u niektórych osób.

Badania in vitro i in vivo wykazały, iż ekstrakty z acai wykazują aktywność ochronną na serce, cytoprotekcyjną, przeciwnowotworową oraz przeciwzapalną. Mogą wywierać korzystny wpływ na gospodarkę tłuszczową.

Zastosowanie w kuchni:

Miazga z acai stanowi podstawowy składnik pokarmowy w Brazylii jako dodatek do mięsa, ryb, tapioki czy kukurydzy.

Bardzo modne są obecnie produkty z acai w Stanach, ale coraz częściej sięgają po nie nasi rodacy.

Słynna potrawa to: ” acai na tigela”,czyli:

potrawa z mrożonego musu z owoców wraz z guaraną i musli  w formie koktajlu z dodatkiem cytrusów.

Z acai można pić świeży sok lub inne napoje, także alkoholowe. Dosładza się je zwykle miodem lub soli. Posiada bogactwo witamin: B1, B2, C, A oraz minerałów, a głównie wapnia, żelaza i potasu.

Sok ma smak przypominający nasze czarne jagody, choć chyba nie do końca… Wydają mi się słodkawe, choć nie zawierają zbyt dużo cukrów.

Zastosowanie w kosmetyce:

Spożycie acai powoduje dostarczenie organizmowi cennych składników witaminowo-mineralnych, w szczególności tych, które stanowią antyutleniacze. Opóźniają efekty starzenia i zmniejszają ryzyko powstawania zmarszczek.

Obecnie jagody wchodzą w skład kilku kremów, balsamów ujędrniających oraz żeli pod prysznic i balsamów do ust. Podkreśla się w nich zarówno działanie antyoksydantów i fitosteroli.

Ze względu na składniki obecne w wyciągach, jagody acai mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu przebarwień, trądziku, po ekspozycji na słońce, w obniżonej kondycji skóry na wskutek oddziaływania zanieczyszczeń środowiskowych oraz może wspomagać nawilżenie skóry.

W testach in vitro wykazano, że wodny wyciąg z jagód acai wpływa na syntezę kolagenu. Dodatkowo w wyniku długiego stosowania wyciągu  zaobserwowano gojenie się ran.

 

Piśmiennictwo:

[1] Brondizio E.S., Safar C.A.M., Siqueira A.D., The urban market of acai fruit (Euterpe oleracea Mart.) and rural land use change: Ethnographic insights into the role of price and land tenure constraining agricultural choices in the Amazon estuary. Urban Ecosystems, 2002, 6(1), s. 67–97

[2] Rogez H., Açai: preparation, composition and improvement of conservation. (1th ed.). Belem, Brazil: UFPA, 2000

[3] Gallori S., Bilia A.R., Bergonzi M.C., Barbosa W.L.R., Vincieri F.F., Polyphenolic constituents of fruit pulp of Euterpe oleracea Mart. (acai palm). Chromatographia, 2004, 59(11/12), s. 739–743

[4] Lichtenthäler R., Rodrigues R.B., Maia J.G., Papagiannopoulos M., Fabricius H., Marx F., Total oxidant scavenging capacities of Euterpe oleracea Mart. (Açaí) fruits., Int J Food Sci Nutr., 2005 Feb, 56(1), s. 53-64

[5] Heitor R.D., Daniele D.C., Ariadna L.P., Hady K., Jesus R.R., José C.T., Euterpe oleracea Mart. (aai): an old known plant with a new perspective. Afr. J. Pharm. Pharmacol., 2016, Vol. 10(46), s. 995-1006

[6] Pacheco-Palencia L., Duncan C.E., Talcott S.T., Phytochemical composition and thermal stability of two commercial aҫai species, Euterpe oleracea and Euterpe precatoria. Food Chem., 2009, 115, s. 1199–1205

[7] Fowler J.F. Jr, Woolery-Lloyd H., Waldorf H., Saini R., Innovations in natural ingredients and their use in skin care. J Drugs Dermatol., 2010, 9(6 Suppl), S72-81, quiz s. 82-83.

[8] Prasanna Kumara T.P., Sunil K., Arun Kumar B., A Modern Approach for the Analytical Determination of Natural Berry Fruit Juice Freeze Dry Powders for Cosmeceutical Applications. Nat. Prod. Chem. Res., 2018, Vol.6, Issue 5, s. 1-7

[9] Silva D.F., Vidal F.C., Santos D., Costa M.C., Morgado-Diaz J.A., Do Desterro S.B.N.M., De Moura R.S. Cytotoxic effects of Euterpe oleracea Mart. in malignant cell lines. BMC Complement. Altern. Med., 2014, 14:175, s. 1-9

[10] Chin Y.W., Chai H.B., Keller W.J., Kinghorn A.D., Lignans andother constituents of the fruits of Euterpe oleracea (Açai) with antioxidant and cytoprotective activities. J. Agric. Food Chem., 2008, 56(17), s. 7759-7764

[11] Kang J., Li Z., Wu T., Jensen G.S, Schauss A.G, Wu X., Anti-oxidant capacities of flavonoid compounds isolated from acai pulp (Euterpe oleracea Mart.). Food chemistry, 2010, 122 (3), s. 610

[12] Edgar S., Hopley B., Genovese L., Sibilla S., Laight D., Shute J., Effects of collagen-derived bioactive peptides and natural antioxidant compounds on proliferation and matrix protein synthesis by cultured normal human dermal fibroblasts. Sci Rep., 2018 Jul 11, 8(1), 10474, s. 1-13

[13] Kang M.H., Choi S., Kim B-H, Skin Wound Healing Effects and Action Mechanism of Acai Berry Water Extracts. Toxicol. Res., 2017, Vol. 33, No. 2, s. 149-156

[14]  Schauss A.G.  et al., Phytochemical and nutrient composition of the freeze-dried Amazonian palm berry, Euterpe oleraceae Mart. (Acai) J. Agric. Food Chem. 2006, 54, 8598-8603

[15] http://ifood.tv/berries/acai-berry/about

Rośliny lecznicze obecnie stosowane w ginekologii…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

„FITOTERAPIA TOWARZYSZY CZŁOWIEKOWI OD ZARANIA DZIEJÓW. W RAZ Z POSTĘPEM BADAŃ I WPROWADZANIEM INNOWACYJNYCH LEKÓW SYNTETYCZNYCH OBSERWUJE SIĘ RÓWNOCZEŚNIE POSTĘP W DZIEDZINIE LEKU NATURALNEGO. Dokładniejsze badania nad substancjami pochodzenia naturalnego, nowe metody analizy fitochemicznej oraz liczne badania mikrobiologiczne pozwalają na poszukiwanie nowych ciał czynnych, ocenę właściwości tych substancji i wykorzystanie wielu roślin w lecznictwie, także w dziedzinie medycyny, jaką jest ginekologia…”

Zapraszam do przeczytania artykułu na temat roślin leczniczych obecnie stosowanych w ginekologii:

https://www.e-ginekologia.pl/images/PDF/NGG/NGG_5(30)_2016.pdf

w dostępie ogólnym do numerów archiwalnych.

 

 

Przynieśli mu złoto, kadzidło i … mirrę…

Przykładowe kadzidło

Mirra – to żywica otrzymywana z drzewa balsamowca mirra poprzez nacięcie jego pnia. Gatunki Commiphora to małe drzewa lub krzewy o krótkich, kolczastych gałęziach. Prawdziwa mirra jest wytwarzana przez C. myrrha, gatunek zmienny występujący w południowej Arabii i północno-wschodniej Afryce (głównie Somalii) aż na południe, w północno-wschodniej Kenii. Inne produkujące żywicę Commiphora występują w południowej Arabii, Sudanie, Etiopii, Erytrei, Somalii i Kenii. C. erythraea i C. kataf, główne źródła opoponaxu (słodkiej mirry), występują w wielu częściach południowej Arabii, Somalii, wschodniej Etiopii i Kenii.

Słowo „mirra” oznacza coś gorzkiego i tak rzeczywiście smakuje. Poza tym przyjemnie pachnie. W swoim składzie zawiera do 10% olejku eterycznego, do 45% żywicy oraz do 60% gum (zmienne proporcje). W składzie mirry występuje: limonen, pinen, eugenol, aldehyd cynamonowy, seskwiterpeny.

W czasach biblijnych uznawana była za środek przeciwbólowy oraz używano jej do balsamowania zwłok. Dodawano ją do kadzidła i do olejów świętych oraz do wina podawanego skazańcom, aby ulżyć ich mękom. Był to jeden z darów przyniesionych przez Trzech Króli. Użyto jej do zabalsamowania Jezusa i podano mu ją przed śmiercią, lecz jej nie przyjął.

Dziś wchodzi w skład preparatów do pielęgnacji jamy ustnej (pasty, płyny) oraz maści przeciwbólowych na urazy stawów, kości i mięśni. Czasem jest wykorzystywana w przemyśle perfumeryjnym. Odświeża oddech i ogranicza potliwość.

Z postaci leku roślinnego, do których udało mi się dotrzeć najskuteczniejsza jest nalewka sporządzona na spirytusie. Można pędzlować nią jamę ustną, dziąsła. Oprócz właściwości przeciwbólowych posiada aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą. Zawarte w niej składniki przynoszą ulgę w stanach zapalnych (bardzo obszernie opisana na blogu dr Różańskiego).

Z dostępnych produktów z mirrą można kupić olejek mirrowy. Jest bardzo popularny we Francji. Pozyskuje się go metodą destylacji z parą wodną. Olejek posiada właściwości antyseptyczne. Można go rozcieńczyć i płukać nim gardło, stosować przy aftach, pleśniawkach i chorych dziąsłach. Po rozcieńczeniu w oleju roślinnym np. oleju wiesiołkowym czy oliwie (1 kropla na 10-15 kropli oleju) można zastosować go do masażu. Bywa dodawany do kąpieli rozgrzewających. W kominku aromaterapeutycznym znakomicie komponuje się z olejkiem lawendowym, miętowym oraz tymiankowym.

Najciekawszym jego zastosowaniem jest masaż antycellulitowy. W ty celu należy użyć 2 krople olejku na 1 łyżkę oliwy i energicznie wmasować w miejsca, gdzie występuje. Działa rozgrzewająco i poprawia ukrwienie w miejscu podania, przez co przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej, zgromadzonej podskórnie.

Medycyna chińska wykorzystuje mirrę w problemach kobiecych, takich jak nieregularne miesiączki. W Europie zaś uchodzi za środek poprawiający łaknienie i wspomagający apetyt, na infekcje układu moczowego oraz w leczeniu chorób prostaty.

Jak postępować z kadzidłem mirrowym?

Przygotować kadzielniczkę (mosiężną, miedzianą, kamienną) lub kominek aromaterapeutyczny.

Umieścić w niej węgielek trybularzowy (ewentualnie na piasku).

Podpalić węgielek. Gdy zacznie się żarzyć, umieść na nim odrobinę kadzidła.

Pod wpływem ciepła żywica zacznie się topić i uwalniać olejki eteryczne. Zachować ostrożność przy stosowaniu.

 

 

Piśmiennictwo:

https://www.researchgate.net/profile/Lumir_Hanus/publication/7594149_Myrrh-Commiphora_chemistry/links/00b7d52afc00719679000000.pdf

Mincione E, Iavarone C. (1972) Terpeni dalla Commifera mirra Arabica. Nota I. Chim Ind (Milan) 54, 424–425.

Morteza-Semnani K, Saeedi M. (2003) Constituents of the essen-tial oil of Commiphora myrrha (Nees) Engl. var. molmol. J Essent Oil Res 15, 50–51.

J. Lawless, The Encyclopedia of Essential Oils, Harper Collins, 2002, s. 135.

Mirra, olejek mirrowy – Myrrhae, Oleum Myrrhae

http://luskiewnik.strefa.pl/zywice_balsamy_rozanski_pietryja.pdf