Żeń-szeń – chińskie lekarstwo na chłodne miesiące…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Żeń-szeń właściwy – surowiec zielarski stanowi korzeń żeń-szenia. Zbiera się go jesienią z roślin 4-6 letnich. Jest on bogaty w substancje z grupy saponin triterpenowych – panaksozydy (ginsenozydy). kwasy fenolowe i panaksany, polisacharydy, poliacetyleny, olejek eteryczny. Stwierdzono w surowcu także obecność innych związków, między innymi: alkoholi seskwiterpenowych, steroli, witamin i związków mineralnych. Żeń-szeń stosowany jest głównie jako surowiec adaptogenny, poprawiający ogólną wydolność psychiczną i fizyczną organizmu oraz przeciwstresowy. Dodatkowo powoduje obniżenie poziomu cukru we krwi, działa ochronnie na wątrobę. Hamuje agregację płytek i ma działanie immunostymulujące (podnosi odporność). Surowiec wpływa na ciśnienie krwi (może je podnosić w dużych dawkach w przeciwieństwie do żeń-szenia amerykańskiego, który je obniża dzięki obecności ginsenozydów Rb1). Uznawany za afrodyzjak od 300 roku p.n.e.

Zastosowanie w lecznictwie: Żeń-szeń posiada cenne właściwości farmakologiczne, w tym:

  • przeciwstresowe
  • poprawiające odporność
  • zwiększające wydolność fizyczną
  • podnoszące wydolność psychiczną
  • przeciwcukrzycowe
  • przyspieszające przemianę materii
  • obniżające poziom cholesterolu
  • ochronne na wątrobę
  • antyutleniające
  • przeciwzapalne
  • tonizujące
  • przeciwnowotworowe
  • przeciwgrzybicze
  • przeciwwirusowe
  • wpływa korzystnie na pamięć i koncentrację
  • działanie estrogenne i ochronne przed osteoporozą
  • zwiększa witalność
  • uważa się, iż poprawia funkcje seksualne u panów (najbardziej żeń-szeń koreański – wg badań wzmacnia erekcję).

Żeń-szeń występuje głównie w preparatach samodzielnie lub z dodatkiem witamin i minerałów.

Przeciwwskazania do stosowania żeń-szenia:

  • wiek (nie stosuje się go u dzieci)
  • ciąża
  • okres karmienia piersią
  • w bezsenności (może nasilić)
  • przy niektórych lekach (inhibitory MAO, kofeina – może nasilać bezsenność, leki przeciwzakrzepowe – może nasilać krwotoki, leki przeciwcukrzycowe – hipoglikemia)
  • w kołataniu serca (może nasilić)
  • choroby autoimmunologiczne
  • przeszczepy
  • niektóre nowotwory hormonozależne

Działania niepożądane:

  • podwyższenie ciśnienia tętniczego
  • problemy ze snem
  • zaburzenia rytmu
  • wysypka
  • bóle głowy
  • problemy ze strony przewodu pokarmowego
  • tzw. syndrom  żeń-szeniowy (zespół objawów)

Zastosowanie w kuchni:
Aktualnie żeń-szeń wchodzi w skład produktów energetycznych. Kandyzowane korzenie żeń-szenia stanowiły produkt do niedawna dostępny na rynku.

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakt z żeń-szenia wchodzi w skład kosmetyków przeciwstarzeniowych, z uwagi na obecność antyoksydantów. Stanowi komponent kremów, serum, preparatów pod oczy, na cellulit (poprawia krążenie), szamponów, odżywek i ampułek na wypadanie włosów. Dostarcza skórze witamin z grupy B, A, C i wielu cennych związków mineralnych. Preparaty kosmetyczne wyraźnie poprawiają kondycję skóry i warunkują jej sprężystość.

 

Tradycyjna medycyna chińska zalecała stosować żeń-szeń wyłącznie w chłodnym okresie roku… kiedy spada nasza odporność i odczuwamy znużenie z powodu zmieniającej się aury i zmian w naszym organizmie. Chińska mądrość zastosowania żeń-szenia została dziś poparta licznymi badaniami i wskazuje jasno na kierunek zastosowania tego cennego korzenia życia… nie tylko u panów;)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Źródła:

Wawer I., Suplementy diety dla Ciebie, Warszawa, 2009

http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-sklad-chemiczny-dzialanie-i-zastosowanie-oraz-analiza.html

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_opinion_on_Community_herbal_monograph/2013/04/WC500142082.pdf

http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_assessment_report/2013/04/WC500142080.pdf

Jarosz M. Suplementy diety a zdrowie. PZWL, Warszawa 2008
Hygeia Public Health 2012, 47(4): 442-447
Izzo AA, Ernst E. Interactions between Herbal Medicines and Prescribed Drugs: A Systematic Review. Drugs 2001, 61(15): 2163-2175
Postępy Fitoterapii 2/2009, s. 77-97
*Tadeusz Wolski, Tomasz Baj, Agnieszka Ludwiczuk, Magdalena Sałata, Kazimierz Głowniak

Risotto alla milanese… czyli wspomnienie z Milano…

bty

Risotto alla milanese:

 

Składniki:

ryż arborio (100-120g na 2 osoby)

1 średnia drobno posiekana cebula

2 szklanki bulionu warzywnego

szafran

sól

pieprz (najlepiej biały)

3 łyżki stołowe masła

parmezan

 

Wykonanie:

Roztopić  w rondelku 1 łyżkę masła. Zeszklić na nim drobno posiekaną cebulę. Dodać drugą łyżkę masła i rozpuścić. Dodać ryż, smażyć na wolnym ogniu cały czas mieszając. Wlać 1 szklankę bulionu i pozostawić na małym ogniu co jakiś czas mieszając. Gdy ryż wchłonie całość bulionu, dodać drugą szklankę bulionu warzywnego z dodatkiem rozdrobnionego szafranu. Gotować na wolnym ogniu około 20-25 minut, aż risotto uzyska kremową konsystencję. Zgasić ogień, dodać kolejną łyżkę masła, sól, biały pieprz do smaku i wymieszać. Na końcu dodać starty parmezan (1 płaska łyżka) i wymieszać. Przełożyć do talerza lub miseczki i udekorować startym parmezanem.

bmd

bty
bty
bmd

 

Buon appetito!

 

Obróbka surowca zielarskiego…

Proces suszenia ziół za nami (poprzedni wpis;)). Następny etap to rozdrobnienie surowca. Surowiec zielarski można rozdrabniać w specjalnych młynkach ręcznych, elektrycznych lub moździerzu w warunkach domowych.

 

Tak przygotowany surowiec zielarski dobrze jest przesiać przez sito o ściśle określonej wielkości oczek (wg Farmakopei Polskiej).

Sito I  o średnicy oczek 5 mm dla surowców grubo rozdrobnionych
Sito II  o średnicy oczek ok. 3 mm dla surowców średnio rozdrobnionych
Sito III  o średnicy oczek ok. 1,5 mm dla drobno rozdrobnionych
Sito IV o średnicy oczek 0,5 mm dla grubo sproszkowanych
Sito V  o średnicy oczek 0,25 mm dla  średnio sproszkowanych
Sito VI o średnicy 0,15 mm dla miałko  sproszkowanych.
Przyjmuje się średnio dla poszczególnych surowców zasady rozdrabniania:
– kwiaty, liście, ziela – sito I
– korzenie, kłącza, kory – sito I lub II
– nasiona, owoce – sito II lub III.
W celu przygotowania nalewek stosuje się zasady rozdrabniania:
dla: liści, ziół, kwiatów – sito o średnicy oczek 5,6 mm;
korzeni i kor – sito o średnicy oczek 3,15 mm;
owoców, nasion i surowców szczególnie twardych – sito o średnicy 1,6 mm.

Każdy surowiec zielarski posiada ściśle określony stopień rozdrobnienia, na przykład dla mięty pieprzowej:

nie mniej niż 90% cząstek powinno przejść przez sito o wielkości  oczek 1,6 mm oraz nie powinno być więcej niż 10%
rozkruszu przechodzącego przez sito 0,315 mm.
Surowiec przesiewa się przez sito nad czystym pergaminem lub białą kartką, następnie pozostałość na sicie ponownie rozdrabnia, aż do całkowitego rozdrobnienia surowca. Pozostałość na kartce przesypuje się do odpowiedniego pojemniczka i przechowuje w celu użycia.
Oczywiście w warunkach domowych zapewne nie dysponujemy takimi sitami, ale warto wiedzieć, że tak właśnie po kolei wygląda proces przygotowania surowca zielarskiego do użytku lub do dalszego wytrawiania.
Źródła:
http://www.manualzielarski.pl/2016/10/przygotowanie-zioek-tabela-zbiorow-na.html
FPII
http://www.ihnpan.waw.pl/wp-content/uploads/2017/03/m3Kwartalnik_1_2015.pdf

 

Suszymy zioła…

Proces suszenia roślin zielarskich powinien odbywać się tuż po ich zbiorze. Ma on służyć odpowiedniej konserwacji rośliny oraz wydłużyć czas przydatności. Podczas procesu suszenia następuje utrata wody i unieczynnienie enzymów. Do celów leczniczych możemy bowiem wykorzystywać surowiec świeży bądź suszony. Najczęstszym sposobem suszenia roślin jest ich suszenie naturalne w następujących warunkach: w cieniu i w przewiewie. Odmienne gatunki roślin staramy się suszyć osobno. Niektóre z roślin wymagają dodatkowego dosuszenia, na przykład w suszarce w ściśle określonej temperaturze, na przykład w suszarniach ogrzewanych. Dla surowców leczniczych szczegółowe warunki suszenia podaje Farmakopea.

Przykłady sposobów suszenia:

  • suszenie podłogowe
  • w suszarniach tunelowych
  • w suszarniach komorowych
  • w suszarniach bębnowych

Co do zasady, poszczególne surowce zielarskie można rozłożyć na papierze lub płótnie możliwie pojedynczo (liście), nie warstwowo lub wieszając w małych pęczkach do dołu (kwiatostany, kwiaty, ziele). Podczas suszenia należy sprawdzić, czy surowiec nie odbarwił się znacząco lub nie zmienił zapachu. Powinien przypominać surowiec świeży za równo pod względem wyglądu, jak i zapachu.

Temperatury suszenia:

  • najczęściej 30-40 stopni,
  • dla surowców zawierających olejki eteryczne około 30 stopni (30-35)
  • niektóre surowce w temperaturze 50-60 stopni (kłącza, korzenie) lub w innych warunkach wg FP.

  • (http://www.cdr.gov.pl/images/wydawnictwa/2016/2016-UPRAWIAMY-ROSLINY-ZIELARSKIE.pdf)
  • http://www.panacea.pl/articles.php?id=231

 

Źródła:

http://www.cdr.gov.pl/images/wydawnictwa/2016/2016-UPRAWIAMY-ROSLINY-ZIELARSKIE.pdf

http://www.panacea.pl/articles.php?id=231

Przygotowujemy zielnik!

Maseczka piwna z olejem arganowym…

Składniki maseczki:

2 łyżki jogurtu naturalnego

1 łyżka piwa

1 łyżeczka oleju arganowego

kilka kropel olejku cytrynowego

1/2 łyżeczki oleju migdałowego (nie mylić z zapachem).

 

Wykonanie:

Do miseczki wlać jogurt naturalny, następnie 1 łyżkę piwa i olej migdałowy. Dodać olej arganowy i olejek cytrynowy.

Składniki wymieszać. Jeśli chcemy uzyskać silniejszy efekt oczyszczający, możemy dodać także pianę z 1 białka jaja kurzego.

Maseczkę nałożyć na wilgotną twarz na 10 minut, po czym spłukać i delikatnie osuszyć ją ręcznikiem.

 

Działanie maseczki:

Maseczka posiada działanie oczyszczające, szczególnie dla cery mieszanej i z problemami. Olejek cytrynowy posiada właściwości rozjaśniające na przebarwienia, także po długotrwałej ekspozycji na słońce. Olej migdałowy działa odżywczo na skórę (osoby uczulone powinny pominąć ten składnik).

Olej arganowy to od wieków znany kosmetyk o właściwościach regeneracyjnych, przeciwzmarszczkowych i przeciwzapalnych.

 

Co to ja chciałam powiedzieć? Miłorząb…

Miłorząb japoński (miłorząb dwuklapowy) – surowiec zielarski stanowi liść. Głównymi jego składnikami są: diterpeny (ginkgolidy), seskwiterpeny oraz flawonoidy (w tym: biflawony – bilobetyna, ginkgetyna), katechiny, proantocyjanidyny. Działanie miłorzębu polega na poprawie krążenia, rozszerzaniu naczyń krwionośnych mózgu, kończyn, efekcie przeciwzakrzepowym, przeciwzapalnym oraz aktywności antyoksydacyjnej. Surowiec jest głównie stosowny  w przypadku: zaburzeń krążenia mózgowego, wspomagająco w zaburzeniach pamięci, szumach uszu, zawrotach głowy, objawach związanych z niedotlenieniem mózgu i wielu innych schorzeniach. W badaniach in vitro wykazano, że flawonoidy zawarte w surowcu mogą chronić komórki mózgu przed powstawaniem białka odpowiedzialnego za rozwój choroby Alzheimera.

Zastosowanie w lecznictwie: Głównymi wskazaniami do stosowania preparatów z miłorzębem jest:

  • niewydolność mózgowa
  • chromanie przestankowe
  • zaburzenia słuchu (szumy)
  • zawroty głowy.

Stosuje się go ponadto dodatkowo w zaburzeniach pamięci, zmniejszonej sprawności umysłowej, pomocniczo w zaburzeniach ukrwienia kończyn dolnych (uczucie zimna, ból stopy). Coraz częściej stanowi składnik maści, kremów i żeli do użytku zewnętrznego w przypadku leczenia żylaków, drobnych pajączków i opuchniętych kończyn w preparatach w połączeniu z kasztanowcem, oczarem, babką lancetowatą czy nawet kolagenem i glukozaminą na stawy.

Według badań ekstrakty z liści miłorzębu wpływają korzystnie na stan ścian naczyń krwionośnych – wzmacniają je, zmniejszają przepuszczalność drobnych naczynek krwionośnych, fizjologicznie rozszerzają zwężone naczynia krwionośne. Dodatkowo działają ochronnie na tkankę mózgową przed skutkami niedokrwienia i niedotlenienia. Poprawiają krążenie krwi i zmniejszają agregację płytek krwi. Wpływają korzystnie na postępującą utratę pamięci, na zawroty głowy, bóle głowy, szumy w uszach. Ostatnie doniesienia dotyczą pozytywnych eksperymentów dotyczących łagodzenia objawów demencji starczej, wymagają one jednak dalszych badań.

Przeciwwskazania: uczulenie na miłorząb, stosowanie leków na przykład z grupy przeciwzakrzepowych (leków przeciwpłytkowych, antykoagulantów), zawierających kwas acetylosalicylowy (może wydłużyć czas krzepnięcia), ciąża, karmienie piersią (nie zaleca się przyjmowania).

Działania niepożądane: alergiczne reakcje skórne, objawy ze strony przewodu pokarmowego, bóle głowy, krwawienia (w przypadku interakcji).

Postaci leków: nalewka, tabletki, kapsułki.

Postaci suplementów diety: tabletki, kapsułki ( przykładowo połączenia z lecytyną, koenzymem Q10 czy L-karnityną).

Zastosowanie w kuchni: W krajach takich jak: Chiny czy Japonia spożywane są nasiona miłorzębu.

Zastosowanie w kosmetyce: Ekstrakty z miłorzębu wchodzą w skład kremów polecanych dla cery naczyniowej, kremów nawilżających, ujędrniających oraz kosmetyków na cellulit. Dodatkowo dodawane są do kremów jako składniki o właściwościach antyoksydacyjnych (przeciwzmarszczkowych).

Postaci kosmetyków: kremy, masła, żele do mycia twarzy i inne, do których nie dotarłam;)

Na niedzielnym spacerze spotkałam miłorząb… Jest bardzo inspirujący…

 

 

 

 

 

Piśmiennictwo:

Bastiametto S, Ramassamy C, Dorë S, Christen Y, Poirier J et al. The Ginkgo biloba extract (eCb 761) protects hippocamoalneurones against cell death induced β-amyloid, Eur J Neurosci 2000; 12:1882 – 990.
http://www.czytelniamedyczna.pl/2401,ginkgo-biloba-l-milorzab-dwuklapowy-chemizm-i-dzialanie-biologiczne.html
http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_Community_herbal_monograph/2014/02/WC500161210.pdf
http://herbapolonica.pl/magazines-files/2677208-10.pdf
http://rozanski.li/2000/rzeczywiste-wlasciwosci-milorzebu-ginkgo/