Do czego można wykorzystać olejek cytrynowy?

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Olejek cytrynowy– jest to olejek eteryczny wytłoczony ze świeżej owocni cytryny Citrus limon.  Zawiera ponad 40 odkrytych w nim substancji. Najważniejszym jego składnikiem jest cytral. Według wymagań Farmakopei powinno go być nie mniej niż 3%. (FPVI). W jego składzie występuje także: limonen (do 90%), α-terpineol, α, β,γ -pinen, octan linalylu, citronelal, octan geranylu, p-cymen i β-myrcen. Można odnaleźć w nim także inne związki takie jak:  bioflawonoidy czy kumaryny.

Do czego zatem może być wykorzystywany?

1. Pierwotne jego wykorzystanie związane jest z poprawą smaku leków (corrigens) i środka nadającego zapach i smak w innych gałęziach przemysłu, np. przemyśle perfumeryjnym czy spożywczym (aromatyzacja herbatek, w cukiernictwie oraz pomocniczo jako konserwant).

2. Dzięki przyjemnemu zapachowi może służyć jako  domowy odświeżacz powietrza (wystarczy 2-4 krople umieścić na talerzyku lub rozpylić rozcieńczone w pomieszczeniu).

3. Wspomaga poprawę nastroju, relaksuje (polecam przy jesiennej „chandrze”).

4. W połączeniu z innymi olejkami w kominku aromaterapeutycznym  oczyszcza nos przy infekcjach układu oddechowego.

5. Działa odkażająco na bakterie (głównie tlenowe), grzyby i wirusy.

6. Jest naturalnym środkiem o właściwościach przeciwutleniających.

7. W medycynie tradycyjnej używa się go: na stany zapalne skóry, trądzik, przy przeziębieniu, w reumatyzmie oraz na problemy trawienne. Niektóre przepisy mówią także o obniżaniu ciśnienia z jego pomocą.

8. W badaniach wykazano, że może on również wspomagać  leczenie kamic.

9. Zalety kosmetyczne: kosmetologii – poprawia jędrność skóry, jako środek odkażający.  Wady: przyspieszający opalanie skóry (po jego zastosowaniu na skórę  nie  wychodzić bezpośrednio na słońce).

Dodany do kąpieli pobudza i odświeża.

10. Nałożony na skórę  działa przeciwzapalnie, przeciwświądowo i  wybielająco.

Wkrótce domowe przepisy z olejkiem cytrynowym…

 

 

Źródła:

Farmakopea Polska VI

Postępy Fitoterapii 2/2013, s. 71-75

Kowalczyk B., Co się tyczy zapachów … Cedr libański, cynamonowiec cejloński, cytrusy, balsamowiec mirra, olejki cz.3, „Panacea – Leki ziołowe”, 2005, nr 1, 10

ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI, nr 61, październik 2009

Na trawniku "trawnik", na krwawienia krwawnik…

krwawnikKrwawnik pospolity – surowiec zielarski stanowi ziele. Jest ono bogate w olejek eteryczny zawierający chamazulen, pineny i kamforę, laktony seskwiterpenowe, garbniki oraz flawonoidy. Jego główne właściwości to działanie przeciwkrwotoczne, przeciwzapalne i odkażające. Krwawnik korzystnie wpływa na funkcjonowanie przewodu pokarmowego. Działa rozkurczowo, łagodzi wzdęcia, zwiększa wydzielanie soków trawiennych, a głównie soku żołądkowego i żółci. Można pić go w formie naparu lub stosować zewnętrznie na przykład na stany zapalne skóry.

Zastosowanie w lecznictwie: Napar: 1 łyżkę suszonego surowca zalać 1 filiżanką gorącej wody, zaparzyć pod przykryciem, odcedzić.

Napar pić kilka razy dziennie w schorzeniach:

  •  na stany zapalne żołądka i jelit (działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie)
  •  stany skurczowe jelit (działa rozkurczowo na mięśnie gładkie jelit)
  •  na wzdęcia (po posiłku)
  •  przy braku apetytu (stosować 10 minut przed posiłkiem) – zwiększa łaknienie
  •  przy problemach związanych z niedostatecznym wydzielaniem żółci (żółciopędny, żółciotwórczy, ochronny na wątrobę przed uszkadzającymi toksynami)
  •  przy różnego rodzaju krwawieniach (także miesiączkowych)
  •  jako środek czyszczący krew, przyspieszający przemianę materii i moczopędny

Można stosować go zewnętrznie na:

  • stany zapalne jamy ustnej, gardła (płukanka z 10g surowca 2-3 razy dziennie),
  • stany zapalne skóry i błon śluzowych (dzięki obecności krzemionki, olejków i garbników), również na owrzodzenia (kiedyś sporządzano unguenta – maści z krwawnikiem)
  • zapalenia dróg rodnych (płyn do podmywania, nasiadówka z mocnego naparu)
  • skaleczenia, drobne rany (świeże ziele lub napar)
  • oparzenia (okłady z naparu)
  • pomocniczo w trądziku (tonik do twarzy)
  • na wypryski (okłady lub przemywania)
  • obrzęki i stłuczenia (kompresy z naparu).

Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia uczulenia na krwawnik podobnie jak na rumianek z tej samej rodziny oraz stosowaniu rozsądnych jego ilości. W nadmiarze skutkować może bólem głowy lub innymi objawami. Nie należy go używać w ciąży.

Nasze babcie stosowały go także na biegunki, przy przeziębieniu, na bóle miesiączkowe oraz skurcze, kamienie moczowe i obrzęki. Świeże liście żuto na ból zęba.

W Niemczech stosowano w celu poprawy złego humoru oraz na melancholię („Apteczka babuni w pospolitych dolegliwościach”).

Niegdyś też używano ziela krwawnika do sporządzenia postaci leku: Unguentum Viride Potabile. Obok niego w skład leku wchodziły takie zioła jak: koper, mięta, majeranek, przetacznik, bylica boże drzewko, stokrotka, hyzop, majeranek, szałwia, ruta, jałowiec i kilka innych składników oraz świeże masło. Stosowano go zewnętrznie jako środek łagodzący ból i rozgrzewający.(1764r, Dispensatorium pharmaceuticum universale etc.)

Z domowego wykorzystania krwawnika przychodzi mi na myśl jedno główne: krwawnik sprawdza się na małe krwawienie z nosa, gdy jest się z dala od cywilizacji…Wystarczy rozetrzeć w dłoniach ziele i przyłożyć do dziurki, która lekko krwawi.

Ze świeżego surowca zebranego z miejsca oddalonego od ulic i spalin można wycisnąć sok i pić rozcieńczony z wodą na problemy trawienne.

Zastosowanie w kuchni: Krwawnik w potrawach to raczej rzadkość. Można wykorzystywać jego młode listki jako dodatek do sałatek, w dietach oczyszczających w celu przyspieszenia przemiany materii. Pasuje także do pasty twarogowej lub jogurtu zamiast pietruszki oraz do jajecznicy.

Zakochani w krwawniku kładą go na chlebie z masłem, dodają go do zupy lub tłuczonych ziemniaków.

Próbowaliście kiedyś jak smakuje krwawnik? Ja wielokrotnie jako dziecko… zresztą nie tylko krwawnika… 🙂 Ma on gorzkawy, trochę ostry smak, ale mimo to jest przyjemny.

Zastosowanie w kosmetyce: Tonik do cery trądzikowej: wykonać napar z 2 łyżek surowca jak wyżej. Po ostudzeniu namoczonym wacikiem zmywać twarz. Tonik działa przeciwzapalnie, lekko osuszająco i przeciwbakteryjnie.

Płyn do higieny intymnej: przygotować napar z 2 łyżek ziela krwawnika oraz 1 łyżki rumianku lub nagietka. Połączyć je ze sobą. Podmywać się 2 razy dziennie rano i wieczorem. Wspomaga leczenie infekcji intymnych, łagodzi stan zapalny pochwy oraz upławy.

Kąpiel odświeżająca: do wanny z ciepłą wodą wlać 2 szklanki naparu z krwawnika. Kąpać się około 10 minut. Kąpiel działa odświeżająco, przeciwzapalnie i wspomaga leczenie niedoskonałości skórnych oraz łupieżu i łojotoku.

Kąpiel na potliwość stóp: zmieszać po 10g suszonego i rozdrobnionego ziela krwawnika i  liści szałwii. Zaparzyć pod przykryciem, zalewając uprzednio szklanką gorącej wody. Wlać do miseczki ostudzony napar, moczyć stopy 10 minut. Czynność powtarzać przez kilka dni. Kąpiel powinna ograniczyć nadmierną potliwość stóp i nieprzyjemny zapach.

Krwawnik ma wiele imion: złocień, krwawnica i … trawnik. By łatwiej było zapamiętać jego działanie powstała taka rymowanka: „Na trawniku trawnik, na krwawienia krwawnik”.

Zatem zbierajmy go, gdy na łące zabraknie nam plastra…

,,O mój rozmarynie rozwijaj się…"

rozmaryn

Rozmaryn lekarski – w lecznictwie stosowany jest liść rozmarynu. Zawiera olejek eteryczny (kamfora), gorzkie terpeny, kwas rozmarynowy oraz flawonoidy. Zioło łagodzi zaburzenia trawienia, gdyż zwiększa wydzielanie soków trawiennych, łagodzi wzdęcia i stany skurczowe przewodu pokarmowego, pobudza łaknienie oraz zmniejsza stany zapalne. Jego alkoholowe przetwory używane na zewnątrz rozgrzewają miejscowo, pobudzają krążenie, łagodzą bóle reumatyczne i dolegliwości mięśniowe.

Zastosowanie w lecznictwie: Olejek rozmarynowy wchodzi w skład maści stosowanych w leczeniu reumatyzmu, przy skręceniach, stłuczeniach oraz zmęczeniu mięśni po wysiłku. Gotowy kupiony olejek można rozcieńczyć kilkukrotnie i smarować obolałe miejsce. Wtarty w skronie i czoło  łagodzi bóle głowy, a szczególnie bóle migrenowe.

Do użytku wewnętrznego stosuje się Napary z liści rozmarynu: 1 łyżkę stołową liści zalać wrzątkiem, parzyć 10-15 minut pod przykryciem, pić przed posiłkiem w celu pobudzenia apetytu, złagodzenia niestrawności i przeciwskurczowo. Tak przygotowaną herbatę można pić pomocniczo przy przeziębieniu, bólu gardła i kaszlu. Łagodzi ona stany zapalne, pomaga w odrywaniu zalegającej wydzieliny i działa odkażająco.

Napar może służyć także do przemywań przy stanach zapalnych skóry i wypryskach.

Zastosowanie w kuchni: Doskonale komponuje się w potrawach z mięsem, szczególnie z jagnięciną i dziczyzną oraz z rybą. Ma aromatyczny korzenny i gorzkawy smak. Może służyć jako dodatek do zup, mięsa mielonego, wędliny,sałatek i warzyw oraz jako ozdoba potraw.

Aromatyczna rybka: ryba, olej, rozmaryn, sól, pieprz, jajka, mąka, mleko. Przygotować panierkę z jaj, mąki, przypraw, obtoczyć w niej rybę i smażyć na oleju do zarumienienia.

Zapiekanka ziemniaczana: 1 kg ziemniaków, 0,5 kg cebuli, 5 dag masła, 1 szklanka śmietany, 0,5 szklanki piwa, oscypek, pieprz, sól, natka pietruszki, rozmaryn, ewentualnie tymianek, gałka muszkatołowa do smaku. Cebulę zasmażamy na oliwie, ziemniaki kroimy w talarki. W wysmarowanym masłem naczyniu żaroodpornym układamy warstwowo ziemniaki i cebulę posypując każdą warstwę przyprawami. Piwo ubić ze śmietanką i startym oscypkiem, polać nimi zapiekankę, dodać masło na wierzch i piec w 200°C 2 godziny. Po wyjęciu z piekarnika posypać natką pietruszki.

Kotlety z jagnięciny: udziec jagnięcy bez kości, 1 marchew, 1 cebula, 1 ziemniak, oliwa, sól, pieprz, rozmaryn. W naczyniu żaroodpornym ułożyć kotlety jagnięce posypane przyprawami, na nich warstwowo pokrojone warzywa posmarowane oliwą. Na wierzch zapiekanki dodać rozmaryn. Piec 30 minut w rozgrzanym piekarniku w temperaturze 180°C do miękkości.  Podawać z ziemniakami i bukietem warzyw.

Zupa fasolowa: rosół z kostki lub bulion rosołowy, fasola biała w puszce, czosnek, łyżka masła, koncentrat pomidorowy, sól, pieprz, natka pietruszki, rozmaryn, dowolny drobny makaron. Do bulionu dodać przecier pomidorowy, posiekany czosnek, fasolę z puszki i  ugotowany makaron na pół miękko. Dodać 2 łyżki masła i zieleninę. Chwilę pogotować.

Parówy z rozmarynem: 20 dag mięsa mielonego, 1 czerstwa bułka, cebula, 1 jajko, 1/3 szklanki mleka, sól, pieprz, olej,  natka pietruszki, rozmaryn, tymianek. Jak ktoś lubi czosnek to może użyć 1-2 ząbki. Przygotować masę mięsną jak na mielone z bułką, mlekiem, jajkiem, zeszkloną cebulą. Dodać do niej zieleninę i doprawić do smaku. Uformować wałeczki przypominające kształtem parówki, obtoczyć w bułce tartej i smażyć na oleju, następnie piec 10 minut w piekarniku. Podawać z pieczywem i ketchupem lub zasmażaną kapustą.

Foccacia: 10g drożdży, 300ml wody, 500g mąki pszennej, 2 łyżeczki soli, 1 łyżeczka cukru, garść listków rozmarynu, oliwa z oliwek, 500g krążków cebuli, 3 ząbki czosnku.

Zmieszać drożdże, cukier 100ml wody i zostawić do wyrośnięcia. Dodać je do mąki, wlać resztę wody, posiekany rozmaryn i wyrobić ciasto na stolnicy. Odstawić na pół godziny nakryte ściereczką. Usmażyć na oliwie cebulę i czosnek. Ciasto zagnieść ponownie i rozwałkować na grubość 5 mm. Przełożyć na blachę do pieczenia. Polać je smażonymi warzywami w oliwie i piec pół godziny w rozgrzanym piekarniku do 180°C. Podawać na gorąco pokrojone w kwadraty.

Zastosowanie w kosmetyce: Rozmaryn wchodzi w skład perfum, środków odkażających i kosmetycznych.

Kąpiel rozmarynowa: przygotować napar z 50g surowca na wannę wody, kąpać się 10 minut w ciepłej wodzie z dodatkiem naparu. Zabieg rozluźnia mięśnie, relaksuje, lekko rozgrzewa, łagodzi bóle reumatyczne.

Płukanie jamy ustnej naparem z rozmarynu chroni przed parodontozą, zmniejsza krwawienia z dziąseł i odkaża.

Medycyna ludowa podaje, że olejek rozmarynowy wmasowany w skórę głowy może nawet pobudzać odrastanie włosów. Należy go rozcieńczyć 4 – krotnie i wmasować energicznie w skórę.

Olejek rozmarynowy pobudzając  miejscowo krążenie pomaga w redukcji cellulitu.

Cenna informacja: gałązki rozmarynu wrzucone do palonego ogniska chronią przed ugryzieniem owadów.